Fala inanma falsız da kalma diye boşuna dememişler.  Şimdi size kişiliğinizle ilgili birkaç cümle sıralayacağım ve sizden kendinizde gördüklerinizi işaretlemenizi istiyorum.

1- Diğer insanların sizi sevmesine yönelik bir ihtiyacınız var

2- Kendinizi eleştirmeye çok açıksınız.

3- Kendi avantajınıza çevirmediğiniz, daha önce de kullanmadığınız büyük bir kapasiteniz var.

4- Bazı zaaflarınız olsa da sorunların üstesinden gelebiliyorsunuz.

5- Dışarıdan disiplinli ve kontrollü görünüyorsunuz ancak bazı zamanlar endişeli ve güvensizsiniz.

6- Bazen doğru şeyi yaptığınızdan ya da seçtiğinizden emin olamıyorsunuz.

7- Bazen değişim istiyorsunuz, kısıtlamayla karşılaştığınızda rahatsız oluyorsunuz

8- Genelde kendinizi bağımsız bir düşünür olarak görüyorsunuz, diğerlerinin söylediklerini ise kanıtsız buluyorsunuz.

9- Başkalarına kendinizi açmanın çok akıllıca olmadığını düşünüyorsunuz.

10- Bazen cana yakın ve dışa dönük olabilirsiniz ama bazı zamanlarda ilgisiz ve içe dönüksünüz

11- Güvenliğiniz hayatınızdaki temel ihtiyaçlardan biri.

12- Bazı tutkularınız gerçek dışı.

13- Başlangıçta soğuk biri gibi görünüyorsun ama karşındakine alıştığında sıcakkanlı ve konuşkan oluyorsun.

Eminim bu maddelerin birkaç tanesi size uyuyordur. Peki nasıl oluyor da bu maddelerin birkaç tanesi size uyuyor?

Yukarıda yazdığım ifadeler Psikolog Bertram R. Forer tarafından 1948 yılında, o zamanki bir astroloji kitabından rastgele alınıp deney için kullanılmış ifadelerdi. 

 Bu deneyi öğrencilerine “Hepinizi inceledik ve sizin kişiliğinizle ilgili bir analiz yaptık.” Diyor ve bu cümleleri öğrencilere dağıtıyor.

(Aslında o analizler kişisel değildi ve her öğrenciye aynı analiz dağıtıldı, fakat öğrenciler bunu bilmiyordu.)

 “Sizi yansıtan cümlelere 0 ile 5 arasında puanlamanızı istiyorum. 0 beni hiç yansıtmıyor, 5 ise bana tamamen uyuyor” diyerek öğrencilerin verdiği cevapları inceledi ve sonuç 4.26 çıktı.

Yani öğrencilere göre bu ifadeler tamamen onları yansıtıyordu.

 O zamandan beri bu etkiye Barnum veya Forer etkisi deniyor.

Peki nasıl böyle bir sonuç çıktı?

Aslında yazılanlar çok genel ifadeler ve herkese uyan birkaç şey elbette var.  Yani genel tahminlerden özel sonuçlara ulaşmak zor bir şey değil. Buna bir de beklentilerimiz eklendi mi ohooo, e bir de yorumun bize özel yapıldığını düşündüğümüzde o zaman o falcının üstüne tanımayız. Yanında bir de harf ve sayı verdi mi tamamdır bu iş. Yani formül şu  genel ifadeler + zor zamanlardan geçmişsin=pozitif cümleler.

 5 kişiden 3 kişinin böyle gittiğini ve kalan 2 kişiye “ben gittim her dediği doğruydu” dediğini düşünelim. O iki kişinin bu beklentilerle karşısındakine inanmama ihtimali var mı? İşte buna da katılımcı önyargısı deniyor. Ve böylelikle oldukça kazanan bir sektör olarak yerini alıyor falcılık pardon kişilik analizi sektörü.

Tarot + kahve falı 100 lira olsa, günde 20 kişiye baksa, 30 günde 60.000 tl. 

tamam hadi günde 10 kişiye baksın bu kişilik analizcisi. 30.000 tl çok iyi para değil mi?

 Doktor maaşları ne kadardı? 

Ya da psikolog?

 Hala asgari ücrete çalışan psikologlar var. Pardon çok nadir asgari ücretin üstünde çalışan psikolog var. Hele yeni mezunsa kaçarı yok. 

Son olarak şunu sormak istiyorum hiç MMPI testi duydunuz mu? Size 566 soru soracağım desem ama bilimsel olacak bu analiz desem, size kesin bir şey söylemeyeceğim sonuçlara göre tahminde bulunacağım desem? Yine de belli bir kesimin yöneldiği alan belli olacak çünkü sizin verdiğiniz bir emek olmayacak. “566 soru da neymiş fincanı ters çevirmek daha mı kolay” Kolaya kaçmak her zaman işin en kolayıdır… Neyse ki biz ticaret yapmıyoruz…

İyi şeyler duymak için falcıya, gerçeklerle yüzleşmek için terapiye…